
Mùa hè và thời điểm tốt nghiệp luôn là giai đoạn sôi động nhất của thị trường lao động. Nhiều học sinh, sinh viên bắt đầu tìm kiếm việc làm bán thời gian để tăng thu nhập, tích lũy kinh nghiệm, trong khi các tân cử nhân bước vào hành trình tìm kiếm công việc chính thức đầu tiên.
Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm các hình thức lừa đảo tuyển dụng có xu hướng gia tăng. Lợi dụng tâm lý nóng lòng tìm việc, thiếu kinh nghiệm và mong muốn có thu nhập cao của người trẻ, các đối tượng lừa đảo thường đăng tải những thông tin tuyển dụng hấp dẫn nhưng không rõ ràng, chẳng hạn như “không cần kinh nghiệm”, “việc nhẹ lương cao”, “làm tại nhà thu nhập lớn” hoặc “nhận việc ngay không cần phỏng vấn”.
Để bảo vệ bản thân và tìm được công việc hợp pháp, người tìm việc cần nâng cao cảnh giác, chủ động xác minh thông tin và ghi nhớ nguyên tắc “Ba điều nên làm và bảy điều không nên làm”.
Cẩn trọng với những lời mời việc làm quá hấp dẫn
Các quảng cáo tuyển dụng giả mạo thường đánh vào nhu cầu kiếm tiền nhanh của người tìm việc. Nội dung quảng cáo có thể đưa ra mức lương cao hơn nhiều so với mặt bằng chung, thời gian làm việc linh hoạt, không yêu cầu bằng cấp hoặc kinh nghiệm nhưng lại không mô tả rõ công việc cụ thể.
Một số đối tượng còn chủ động liên hệ qua mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin hoặc các hội nhóm tìm việc, sau đó thúc giục ứng viên cung cấp thông tin cá nhân, chuyển tiền đặt cọc hoặc thực hiện các nhiệm vụ tài chính.
Người tìm việc cần hiểu rằng một doanh nghiệp tuyển dụng hợp pháp thường cung cấp đầy đủ thông tin về tên công ty, địa chỉ, nội dung công việc, mức lương, thời gian làm việc, chế độ lao động và quy trình phỏng vấn. Những lời mời quá dễ dàng, quá gấp gáp hoặc thiếu minh bạch đều có thể là dấu hiệu cảnh báo.
Ba điều nên làm trước khi đi phỏng vấn
Trước khi tham dự bất kỳ cuộc phỏng vấn nào, người tìm việc nên thực hiện ba bước quan trọng sau:
1. Nên xác minh thông tin doanh nghiệp
Hãy kiểm tra xem công ty có được đăng ký hợp pháp hay không, địa chỉ hoạt động có tồn tại thực tế không và thông tin liên hệ có rõ ràng không.
Ứng viên cũng nên tìm kiếm tên doanh nghiệp trên các công cụ tìm kiếm, trang tuyển dụng uy tín hoặc các diễn đàn để xem công ty có từng bị phản ánh về hành vi lừa đảo, thu phí trái phép hoặc giữ giấy tờ của người lao động hay không.
Nếu doanh nghiệp chỉ sử dụng tài khoản mạng xã hội cá nhân, không có địa chỉ cụ thể, không có website chính thức hoặc từ chối cung cấp thông tin công ty, người tìm việc nên đặc biệt thận trọng.
2. Nên kiểm tra kỹ nội dung quảng cáo tuyển dụng
Không nên vội vàng tin vào những quảng cáo có lời hứa không thực tế như lương cao nhưng công việc quá đơn giản, không yêu cầu kỹ năng hoặc cam kết chắc chắn được tuyển dụng.
Hãy chủ động hỏi rõ về nội dung công việc, địa điểm làm việc, thời gian, mức lương, hình thức trả lương, thời gian thử việc và các điều khoản liên quan.
Nếu người tuyển dụng trả lời mơ hồ, liên tục né tránh câu hỏi hoặc yêu cầu thực hiện một nhiệm vụ không liên quan đến vị trí tuyển dụng, ứng viên nên dừng trao đổi.
3. Nên thông báo lịch trình cho người thân hoặc bạn bè
Trước khi đi phỏng vấn, hãy cho gia đình hoặc bạn bè biết tên công ty, địa chỉ phỏng vấn, thời gian gặp mặt và thông tin của người liên hệ.
Nếu buổi phỏng vấn diễn ra ở một địa điểm xa lạ, biệt lập, căn hộ riêng, khách sạn hoặc không gian không giống văn phòng làm việc thông thường, ứng viên nên nhờ người thân đi cùng hoặc chờ ở gần.
Việc chia sẻ vị trí và lịch trình không chỉ giúp bảo đảm an toàn mà còn giúp người thân có thể hỗ trợ kịp thời khi xảy ra tình huống bất thường.
Bảy điều không nên làm trong quá trình phỏng vấn
Bên cạnh ba điều nên thực hiện, người tìm việc cần ghi nhớ bảy điều tuyệt đối không nên làm.
1. Không trả bất kỳ khoản phí bất thường nào
Doanh nghiệp hợp pháp thường không yêu cầu ứng viên đóng phí phỏng vấn, phí bảo đảm việc làm, phí đặt cọc, phí hồ sơ hoặc phí đào tạo bắt buộc trước khi nhận việc.
Nếu người tuyển dụng yêu cầu chuyển tiền với lý do giữ chỗ, mở tài khoản, mua đồng phục hoặc bảo đảm không nghỉ việc, đây có thể là dấu hiệu của lừa đảo.
2. Không mua sản phẩm để được nhận việc
Một số hình thức tuyển dụng giả mạo yêu cầu ứng viên mua mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, khóa học hoặc gói thành viên trước khi bắt đầu làm việc.
Người tìm việc không nên mua sản phẩm chỉ vì được hứa hẹn sẽ có việc làm, nhận hoa hồng cao hoặc được thăng cấp nhanh chóng. Đây có thể là hình thức bán hàng đa cấp biến tướng hoặc lừa đảo tài chính.
3. Không đăng ký tài khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng thay cho người khác
Không nên mở tài khoản ngân hàng, đăng ký thẻ tín dụng, ví điện tử hoặc tài khoản thanh toán theo yêu cầu của nhà tuyển dụng.
Đặc biệt, tuyệt đối không cung cấp mã xác minh, mật khẩu, mã OTP, thông tin thẻ hoặc cho người khác sử dụng tài khoản cá nhân. Tài khoản của ứng viên có thể bị lợi dụng để nhận và chuyển tiền bất hợp pháp, khiến người đứng tên phải đối mặt với rủi ro pháp lý.
4. Không ký tài liệu khi chưa đọc và hiểu rõ
Trước khi ký hợp đồng lao động, giấy cam kết, giấy vay tiền hoặc bất kỳ văn bản nào, ứng viên cần đọc kỹ toàn bộ nội dung.
Không ký vào giấy trắng, tài liệu còn thiếu thông tin hoặc văn bản có điều khoản không rõ ràng. Khi chưa hiểu một nội dung nào đó, hãy yêu cầu giải thích hoặc mang tài liệu về xem xét trước.
5. Không giao giấy tờ tùy thân bản gốc
Ứng viên không nên giao căn cước công dân, hộ chiếu, thẻ cư trú, thẻ ngân hàng hoặc các giấy tờ cá nhân bản gốc cho người tuyển dụng giữ.
Trong trường hợp cần cung cấp bản sao, nên ghi rõ mục đích sử dụng và hạn chế cung cấp những thông tin không cần thiết. Việc giao giấy tờ bản gốc có thể dẫn đến nguy cơ bị đánh cắp danh tính hoặc sử dụng thông tin cá nhân để thực hiện hành vi trái pháp luật.
6. Không tùy tiện nhận đồ uống hoặc thức ăn từ người lạ
Trong các buổi phỏng vấn tại địa điểm không quen thuộc, người tìm việc nên thận trọng khi nhận đồ uống, thức ăn hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Hãy ưu tiên sử dụng đồ uống còn nguyên bao bì và không rời mắt khỏi đồ dùng cá nhân. Đây là biện pháp phòng ngừa cần thiết, đặc biệt đối với những buổi gặp mặt riêng tư hoặc tổ chức ngoài văn phòng.
7. Không tham gia vào công việc bất hợp pháp
Người tìm việc nên từ chối ngay những công việc yêu cầu nhận hộ tiền, chuyển tiền qua nhiều tài khoản, thu thập thẻ ngân hàng, vận chuyển hàng hóa không rõ nguồn gốc, đăng quảng cáo giả hoặc lôi kéo người khác tham gia đầu tư.
Những lời mời làm “nhân viên giao nhận tiền”, “hỗ trợ tài chính”, “cho thuê tài khoản” hoặc “nhận hoa hồng khi chuyển khoản” có thể khiến người lao động vô tình trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.
Cảnh giác với tuyển dụng qua mạng xã hội
Hiện nay, mạng xã hội và các ứng dụng nhắn tin đã trở thành kênh tìm việc phổ biến. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường thuận lợi để các đối tượng xấu đăng tin tuyển dụng giả mạo.
Tài khoản lừa đảo thường sử dụng hình ảnh công ty nổi tiếng, giả danh nhân viên nhân sự hoặc tạo các nhóm trò chuyện có nhiều tài khoản đóng vai người đã kiếm được tiền nhằm tạo lòng tin.
Người tìm việc không nên chỉ dựa vào ảnh đại diện, số lượng người theo dõi hoặc những bình luận tích cực để đánh giá độ tin cậy. Hãy liên hệ trực tiếp với doanh nghiệp thông qua kênh chính thức để xác nhận thông tin tuyển dụng.
Cần làm gì khi nghi ngờ bị lừa đảo việc làm?
Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người tìm việc nên ngừng liên lạc và không tiếp tục chuyển tiền hoặc cung cấp thêm thông tin cá nhân.
Hãy lưu giữ đầy đủ các bằng chứng như ảnh chụp màn hình quảng cáo tuyển dụng, nội dung cuộc trò chuyện, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, thông tin chuyển khoản, hợp đồng, hóa đơn hoặc biên lai thanh toán.
Đối với người đang sinh sống, học tập và làm việc tại Đài Loan, khi nghi ngờ gặp phải lừa đảo tuyển dụng, có thể gọi Đường dây nóng chống gian lận 165 để được tư vấn. Người lao động cũng có thể liên hệ cơ quan lao động địa phương hoặc trình báo với cảnh sát để được hỗ trợ xử lý.
Chủ động kiểm tra để tìm việc an toàn
Tìm kiếm công việc là một bước quan trọng để sinh viên tích lũy kinh nghiệm và xây dựng tương lai nghề nghiệp. Tuy nhiên, việc nóng lòng nhận việc hoặc bị thu hút bởi mức lương cao có thể khiến người tìm việc bỏ qua những dấu hiệu nguy hiểm.
Trước mỗi lời mời tuyển dụng, hãy dành thời gian xác minh doanh nghiệp, đọc kỹ nội dung công việc và trao đổi với người thân. Đặc biệt, cần ghi nhớ nguyên tắc “Ba nên, bảy không”: nên xác minh, nên kiểm tra, nên thông báo; không trả tiền, không mua hàng, không mở tài khoản hộ, không ký bừa, không giao giấy tờ, không nhận đồ uống tùy tiện và không tham gia công việc bất hợp pháp.
Sự tỉnh táo và cẩn trọng chính là lớp bảo vệ hiệu quả nhất giúp người tìm việc tránh rơi vào bẫy lừa đảo trong mùa tuyển dụng cao điểm.
#duhocsinh #duhocdailoan #vieclam
Du Hoc TND Du học quốc tế cùng TND

