Đơn hàng xuất khẩu của Đài Loan trong tháng 6/2026 đạt 95,26 tỷ USD, mức cao nhất từng được ghi nhận trong một tháng. Nhu cầu về trí tuệ nhân tạo, máy chủ, chip nhớ, điện toán hiệu năng cao và dịch vụ đám mây tiếp tục tạo động lực lớn cho ngành điện tử. Đây là tín hiệu tích cực đối với người Việt làm việc trong các nhà máy công nghệ, nhưng chưa đồng nghĩa mọi doanh nghiệp sẽ lập tức tăng lương hoặc tăng giờ làm thêm.

Bộ Kinh tế Đài Loan công bố ngày 21/7 cho biết tổng giá trị đơn hàng xuất khẩu tháng 6 đạt 95,26 tỷ USD, tăng 59,4% so với cùng kỳ năm 2025 và tăng 6,5% so với tháng trước. Sau khi điều chỉnh yếu tố mùa vụ, mức tăng so với tháng 5 là 8,1%. Đây cũng là tháng thứ 17 liên tiếp đơn hàng xuất khẩu của Đài Loan tăng so với cùng kỳ năm trước.

Trong sáu tháng đầu năm 2026, Đài Loan nhận tổng cộng 504,1 tỷ USD đơn hàng xuất khẩu, tăng 50,9% so với cùng kỳ và lập kỷ lục mới cho giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 6. Riêng quý II, giá trị đơn hàng đạt 272,19 tỷ USD, tăng 51,6% so với cùng kỳ năm trước.

Điện tử và công nghệ thông tin chiếm gần 80% tổng đơn hàng

Hai nhóm sản phẩm dẫn đầu là điện tử và công nghệ thông tin – truyền thông.

Đơn hàng điện tử trong tháng 6 đạt 40,50 tỷ USD, tăng 79,9% so với cùng kỳ. Nhóm công nghệ thông tin và truyền thông đạt 34,15 tỷ USD, tăng 81,9%. Tổng cộng, hai nhóm này mang về 74,65 tỷ USD, tương đương khoảng 78% tổng giá trị đơn hàng xuất khẩu trong tháng.

Bộ Kinh tế Đài Loan cho biết động lực tăng trưởng đến từ nhu cầu liên tục đối với trí tuệ nhân tạo, điện toán hiệu năng cao, máy chủ, thiết bị truyền thông, dịch vụ đám mây và các linh kiện điện tử liên quan. Giá chip nhớ tăng, lượng hàng bộ nhớ được giao nhiều hơn và nhu cầu máy tính xách tay cải thiện cũng góp phần nâng giá trị đơn hàng.

Sự phát triển của AI không chỉ tạo nhu cầu đối với chip xử lý. Một hệ thống máy chủ còn cần bo mạch, bộ nhớ, nguồn điện, hệ thống làm mát, khung máy, dây cáp, linh kiện kết nối và thiết bị mạng. Vì vậy, tăng trưởng có thể lan sang nhiều doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng thay vì chỉ tập trung ở các nhà sản xuất bán dẫn lớn.

Foxconn cho biết nhà máy NanChing tại Đào Viên sản xuất máy chủ AI, thiết bị tăng tốc điện toán và hệ thống lưu trữ đám mây. Nhà máy này đã ứng dụng AI vào dự báo đơn hàng, quản lý kho, lập lịch sản xuất, kiểm tra chất lượng và lắp ráp tự động. Điều đó cho thấy AI vừa là sản phẩm được thị trường đặt mua, vừa là công nghệ đang làm thay đổi chính các nhà máy sản xuất.

Máy móc và kim loại cũng hưởng lợi từ làn sóng AI

Không chỉ ngành điện tử, một số ngành công nghiệp truyền thống cũng ghi nhận đơn hàng tăng.

Đơn hàng máy móc trong tháng 6 đạt 2,18 tỷ USD, tăng 17,6% so với cùng kỳ. Bộ Kinh tế nhận định nhu cầu mở rộng năng lực sản xuất liên quan đến AI đã thúc đẩy việc mua thêm máy móc và thiết bị. Đơn hàng kim loại cơ bản đạt 2,19 tỷ USD, tăng 16,5%.

Điều này có thể mang lại tín hiệu tích cực cho người Việt làm việc trong các nhà máy cơ khí, gia công kim loại, sản xuất khung máy chủ, linh kiện, thiết bị làm mát, kho vận và đóng gói. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi phụ thuộc vào việc doanh nghiệp cụ thể có tham gia chuỗi cung ứng AI hay không.

Không phải ngành nào cũng cùng tăng trưởng. Đơn hàng sản phẩm quang học giảm 3,3%, còn 1,94 tỷ USD, do nhu cầu bổ sung hàng tồn kho suy yếu. Nhu cầu đối với thiết bị kiểm tra và đo lường quang học vẫn tốt nhưng chưa đủ bù đắp hoàn toàn phần giảm của các sản phẩm khác.

Mỹ tiếp tục là thị trường đặt hàng lớn nhất

Các doanh nghiệp và khách hàng tại Mỹ đặt mua 38,66 tỷ USD hàng hóa của Đài Loan trong tháng 6, tăng 83,6% so với cùng kỳ. Phần lớn mức tăng đến từ thiết bị truyền thông internet và sản phẩm điện tử.

Trung Quốc và Hồng Kông đặt 17,06 tỷ USD đơn hàng, tiếp theo là khối ASEAN với 15,56 tỷ USD, châu Âu với 10,80 tỷ USD và Nhật Bản với 4,53 tỷ USD. Giá trị đơn hàng từ Mỹ và khu vực Trung Quốc – Hồng Kông đều lập kỷ lục theo tháng.

Sự phụ thuộc lớn vào nhu cầu công nghệ quốc tế cũng đồng nghĩa hoạt động sản xuất tại Đài Loan chịu ảnh hưởng từ chính sách thương mại, hạn chế xuất khẩu công nghệ, thuế quan, tỷ giá và tình hình địa chính trị. Bộ Kinh tế xác định căng thẳng địa chính trị và những thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế vẫn là các yếu tố bất định lớn trong nửa cuối năm.

Người lao động Việt Nam có thể được hưởng lợi như thế nào?

Tin đơn hàng tăng mạnh có ý nghĩa đặc biệt với cộng đồng lao động Việt Nam bởi ngành sản xuất là khu vực tiếp nhận phần lớn lao động Việt tại Đài Loan.

Báo cáo về bảo vệ quyền lợi lao động nước ngoài của Bộ Lao động Đài Loan cho thấy, tại thời điểm cuối năm 2024, có 233.648 lao động Việt Nam làm trong ngành sản xuất, chiếm phần lớn trong tổng số 283.584 lao động Việt tại Đài Loan được thống kê khi đó. Số liệu này không phản ánh chính xác tình hình hiện tại của năm 2026, nhưng cho thấy mức độ gắn kết lớn giữa lao động Việt Nam và khu vực sản xuất của Đài Loan.

Nếu lượng đơn hàng được duy trì và chuyển thành kế hoạch sản xuất thực tế, một số nhà máy có thể:

• Mở thêm ca sản xuất hoặc tăng số giờ làm thêm.
• Tuyển thêm lao động cho dây chuyền, kho và bộ phận kiểm tra chất lượng.
• Gia hạn hợp đồng để giữ người lao động đã có kinh nghiệm.
• Tăng nhu cầu nhân lực trong cơ khí, bảo trì máy, đóng gói và logistics.
• Đào tạo hoặc chuyển lao động có kinh nghiệm sang vị trí kỹ thuật cao hơn.

Đây là những khả năng được suy luận từ việc doanh nghiệp mở rộng công suất để đáp ứng nhu cầu AI, không phải quyền lợi đã được cam kết cho mọi người lao động. Chính Bộ Kinh tế cho biết các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng đang mở rộng năng lực sản xuất, nhưng quyết định nhân sự vẫn thuộc từng công ty và từng nhà máy.

Đơn hàng tăng không đồng nghĩa chắc chắn được tăng ca

Người lao động cần phân biệt giữa đơn hàng xuất khẩu của toàn nền kinh tế và đơn hàng của nhà máy mình đang làm.

Một doanh nghiệp sản xuất máy chủ AI có thể rất bận, trong khi một nhà máy màn hình, sản phẩm quang học hoặc hàng tiêu dùng vẫn thiếu đơn. Ngay trong số liệu tháng 6, nhóm điện tử tăng gần 80% nhưng nhóm quang học lại giảm 3,3%.

Ngoài ra, thời gian từ khi doanh nghiệp nhận đơn đến khi bắt đầu sản xuất có thể kéo dài. Doanh nghiệp còn phải chuẩn bị nguyên liệu, dây chuyền, lịch giao hàng và nhân lực. Vì vậy, đơn hàng tăng trong tháng 6 không đồng nghĩa tất cả người lao động sẽ được bố trí tăng ca ngay trong tháng 7.

Một yếu tố khác là tự động hóa. Các nhà máy máy chủ và điện tử đang sử dụng ngày càng nhiều robot, hệ thống quản lý kho thông minh và kiểm tra chất lượng bằng AI. Khi mở rộng sản xuất, doanh nghiệp có thể tăng sản lượng mà không cần tăng số lao động theo tỷ lệ tương ứng. Trường hợp nhà máy AI server của Foxconn cho thấy việc ứng dụng AI đã giúp nâng hiệu suất sản xuất và giảm thời gian giao hàng.

Người lao động vì vậy không nên vay tiền hoặc lập kế hoạch chi tiêu chỉ dựa trên kỳ vọng sắp có nhiều giờ làm thêm. Nguồn thông tin đáng tin cậy nhất vẫn là lịch sản xuất, thông báo tăng ca và bảng phân ca của chính nhà máy.

Lương cơ bản không tự động tăng theo đơn hàng

Đơn hàng xuất khẩu tăng không làm mức lương trong hợp đồng tự động thay đổi. Lương cơ bản, tiền làm thêm, ngày nghỉ và các khoản khấu trừ vẫn phải được thực hiện theo hợp đồng và quy định lao động hiện hành.

Người lao động làm trong những ngành thuộc phạm vi Luật Tiêu chuẩn Lao động được hưởng các quy định về mức lương tối thiểu, thời gian làm việc và bảo hiểm giống như lao động trong nước theo phạm vi luật áp dụng. Chủ sử dụng cũng phải đăng ký bảo hiểm tai nạn nghề nghiệp cho lao động nước ngoài hợp pháp.

Khi nhà máy có nhiều đơn hàng, người lao động nên kiểm tra bảng chấm công và phiếu lương để bảo đảm toàn bộ thời gian làm thêm được ghi nhận. Không nên chỉ tính thu nhập dựa trên số giờ có mặt tại nhà máy, bởi một số khoảng thời gian nghỉ hoặc chờ việc có thể được tính khác nhau tùy quy định và hợp đồng.

Cơ hội phát triển đối với lao động có kinh nghiệm

Đài Loan đang triển khai chính sách giữ lại lao động nước ngoài có kỹ năng. Chương trình duy trì lao động nhập cư có tay nghề cho phép người đã làm việc đủ thời gian và đáp ứng tiêu chuẩn về kỹ thuật, tiền lương được chuyển sang diện nhân lực kỹ thuật nước ngoài.

Từ ngày 1/1/2026, Chương trình tăng cường nhân lực kỹ thuật xuyên quốc gia đã nới tỷ lệ giữ lại lao động đủ điều kiện từ mức tối đa 25% lên tới 100% đối với từng doanh nghiệp. Người chuyển thành nhân lực kỹ thuật không bị giới hạn tổng số năm làm việc như diện lao động nhập cư thông thường và có thể tiếp tục hướng tới điều kiện cư trú lâu dài.

Trong bối cảnh máy chủ AI và thiết bị điện tử cần nhân lực có kinh nghiệm, người Việt đang làm vận hành máy, kiểm tra chất lượng, bảo trì, hàn linh kiện, cơ khí chính xác hoặc quản lý dây chuyền nên chủ động học tiếng Hoa và lưu lại chứng chỉ đào tạo. Năng lực thực tế có thể quan trọng hơn việc chỉ làm nhiều năm ở cùng một vị trí.

Sinh viên Việt Nam cũng có thể nhận tín hiệu tích cực

Đơn hàng công nghệ tăng mạnh cũng là tín hiệu tham khảo đối với sinh viên Việt Nam đang học điện – điện tử, bán dẫn, khoa học máy tính, AI, cơ khí, tự động hóa, vật liệu, logistics hoặc quản lý chuỗi cung ứng.

Nếu xu hướng tiếp tục, doanh nghiệp có thể tăng nhu cầu tuyển thực tập sinh, kỹ sư và nhân lực kỹ thuật sau tốt nghiệp. Tuy nhiên, một tháng đơn hàng cao chưa bảo đảm thị trường việc làm sẽ luôn thuận lợi. Sinh viên vẫn cần nền tảng chuyên môn, tiếng Hoa, kinh nghiệm thực tập và khả năng làm việc trong môi trường công nghiệp.

Tháng 7 có thể tiếp tục duy trì trên 90 tỷ USD

Bộ Kinh tế Đài Loan dự báo đơn hàng xuất khẩu tháng 7 đạt từ 93,5 đến 95,5 tỷ USD, tương ứng mức tăng từ 54,5% đến 57,8% so với cùng kỳ năm trước. Cơ quan này nhận định đơn hàng có thể duy trì trên 90 tỷ USD mỗi tháng trong nửa cuối năm nhờ nhu cầu AI và mùa cao điểm tiêu dùng điện tử.

Triển vọng hiện tại tương đối tích cực, nhưng vẫn cần theo dõi đơn hàng thực tế của từng doanh nghiệp, diễn biến giá chip nhớ, chính sách thương mại và nhu cầu của các trung tâm dữ liệu quốc tế.

Người Việt nên theo dõi điều gì trong thời gian tới?

Người lao động trong nhà máy nên quan tâm đến kế hoạch sản xuất, lịch tăng ca, thông báo tuyển thêm người và tình trạng gia hạn hợp đồng tại chính công ty mình.

Người làm trong kho vận nên theo dõi lượng xuất hàng, lịch xe, lịch container và kế hoạch mở rộng kho. Sinh viên kỹ thuật nên tìm kiếm chương trình thực tập, ngày hội tuyển dụng và các vị trí liên quan đến máy chủ AI, bộ nhớ, thiết bị bán dẫn và quản lý chuỗi cung ứng.

Số liệu tháng 6 cho thấy ngành công nghệ Đài Loan đang bước vào một giai đoạn tăng trưởng rất mạnh. Tuy nhiên, đối với người Việt, lợi ích thực tế không nằm ở con số 95,26 tỷ USD, mà ở việc lượng đơn hàng đó có được chuyển thành ca làm, vị trí tuyển dụng, chương trình đào tạo và cơ hội phát triển nghề nghiệp tại từng doanh nghiệp hay không.

Đây là tín hiệu đáng kỳ vọng, nhưng người lao động vẫn cần dựa vào hợp đồng, phiếu lương và thông báo chính thức của công ty thay vì những lời đồn về tăng ca hoặc tăng thu nhập.

#thongtindailoan #xkld